To, co się w największym wysiłku tworzy, winno wyglądać tak, jakby powstało szybko, prawie bez wysiłku, z zupełną łatwością, na przekór prawdzie. – Michał Anioł
Kreatywność to pozwolenie sobie na popełnianie błędów, sztuką zaś to wiedzieć, przy których błędach warto pozostać. – Scott Adams
Co oznacza twórczość, a co to jest kreatywność?
Twórczość a kreatywność – często używamy tych określeń zamiennie. Dotyczą one osób o których mówimy, że są inteligentne, aktywne, myślące, pracowite, bystre.
Kreatywność jednak kojarzona jest z aktywnością, ale także z sumiennością w działaniu, a twórczość ze zdolnościami, uzdolnieniami i talentem. Twórcze jest nowe i wartościowe. To dwa warunki, które musi spełniać (tak podaje definicja z którą, nie wszyscy się zgadzają!).
Czy wystarczy zatem, by rodzic był kreatywny by wychować kreatywne i twórcze dziecko?
Jak podają różne źródła, kreatywny rodzic powinien tworzyć przestrzeń dla twórczości. Powinno to być miejsce znane dziecku, które lubi i w którym czuje się bezpiecznie, ale też ciekawe poznawczo – pokój z materiałami do zabawy twórczej, ogród, park, itp.
Rolą rodzica jest dostarczanie wiedzy, informacji, ciekawostek, które dziecko odpowiednio przetwarza i przyswaja. Mogą to być ciekawe książki, filmy, gry, edukacyjne programy komputerowe.
Bądź z dzieckiem – pamiętaj, że najwięcej korzyści odniesie, gdy będziecie odkrywać nowe rzeczy razem!
Kreatywny rodzic rozwija twórczość dziecka
Możesz pobudzać i motywować do myślenia i poszukiwania zadając pytania otwarte.
Nie zadawaj pytań zamkniętych na które istnieje tylko odpowiedź „Tak” lub „Nie”!
Rozmawiaj z dzieckiem jak z dorosłym – nie „rozdrabniaj” słów np.„ chodź apa do babci, dam ci tutu pić” itp. Dziecko naprawdę rozumie nasze słowa mówione poprawnie!
Bądź dobrym i uważnym obserwatorem i słuchaczem, staraj się zastanowić jak myśli dziecko. Nauczaj strategii potrzebnych do rozwiązywania problemów w sposób twórczy. Opracuj plan działania dostosowany do wieku i możliwości dziecka by osiągnęło cel.
W sposób świadomy przygotuj dziecko do aktywnego i kreatywnego udziału w życiu codziennym. Zastanów się nad czynnościami z Twojego życia, w które możesz zaangażować dziecko – zarówno w pracę i rozrywkę. Może to być wspólne pieczenie, porządki w domu, praca w ogrodzie, spacer w lesie.
Pozwól dziecku opracowywać najszybsze i najprzyjemniejsze dla niego rozwiązania w rutynowych czynnościach. Pomoże mu to w przyszłości w sposób kreatywny rozwiązywać codzienne problemy.
Zachęcaj do przyjmowania różnych punktów widzenia. Uświadamiaj kulturowo i społecznie. Ucz tolerancji i pokazuj, że każdy z nas rozwiązuje problemy na swój sposób. Inaczej nie znaczy źle!
Twórczość dziecka – jak chwalić?
Pomagaj i wspieraj dziecko w odkrywaniu drzemiących w nich talentów i kreatywności. Chwal, nie oceniaj! Pochwała sprzyja nowym poszukiwaniom i pojawianiu się oryginalnych pomysłów.
Nie porównuj pracy dziecka z innymi – nikt z nas tego nie lubi. Warto za to chwalić za konkretne elementy, stopień zaangażowania, dokładność, estetykę, pomysłowość, także za to, że praca sprawiła dziecku frajdę! Nawet sam fakt gromadzenia, fotografowania i chwalenia się innym pracami (za zgodą dziecka) pozytywnie wpłynie na jego samoocenę i dalszą twórczość.
Kiedy pochwała szkodzi?
Pamiętaj jednak, że przesadne lub nieuzasadnione chwalenie może zrobić dziecku krzywdę! Pochwała musi być szczera. W przeciwnym wypadku rozwój twórczy dziecka może się zatrzymać. Po co ma się wysilać, skoro i tak się wszystkim podoba?
Samoocena przesadnie chwalonego dziecka może też ulec zachwianiu gdy zderzy się z rzeczywistością. Jak poczuje się, gdy okaże się, że nie jest tak dobre w porównaniu z rówieśnikami, jak mu się wydawało? Może mieć to destrukcyjny wpływ na jego zdrowie emocjonalne i zniechęcić do dalszej kreatywnej aktywności.
Dlaczego twórczość dziecka jest taka ważna?
Warto stymulować twórczość dziecka, bo będzie przygotowane do życia oraz:
- otwarte na świat,
- gotowe do niestandardowego myślenia
- twórcze i kreatywne,
- zainteresowane tworzeniem oraz znajdowaniem wyjątkowych rozwiązań,
- samodzielne,
- ciekawe świata,
- głębiej drążyć temat,
- zawładnięte wyobraźnią,
- asertywne,
- będzie akceptowało siebie,
- zbuduje świadomość własnej tożsamości,
- będzie umiało słuchać i szanować pomysły innych.
Literatura tematu, która szerzej porusza tę tematykę:
- Edward de Bono, Naucz swoje dziecko myśleć, Prima, Warszawa1994.
- Z. Pietrasiński, Myślenie twórcze, Warszawa 1989.
- E. Nęcka, Psychologia twórczości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2001.
- T. Proctor, Twórcze rozwiązywanie problemów, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2002.
- R.Gloton, C.Clero, Twórcza aktywność dziecka, WSiP, Warszawa 1985.